پیوند علم و ثروت جهش تولید با توانمندسازی دانش‌بنیان‌ها

امروز، اقتصاد دانش‌بنیان محور توسعه است و دیپلماسی علم و فناوری، قدرتمندترین زبان گفت‌وگوی بین‌المللی. برای تحقق این امر، باید بر توسعه‌ی پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد تمرکز کرد؛ راهبردی که به طور مستقیم تولید و صادرات را متحول می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری روی‌خط، پارک‌های علم و فناوری به‌عنوان حلقه‌ای مهم در زنجیره توسعه اقتصادی مبتنی بر فناوری شکل گرفته‌اند. این پارک‌ها محلی برای جذب متخصصان، دانشمندان و فناوران علوم نوین هستند و بستر لازم را برای اشتغال، توسعه فناوری، ورود به بازارهای جهانی و در نهایت، رشد اقتصادی و افزایش تولید فراهم می‌کنند.

جمیل عباس‌نژاد، مدیرعامل یک شرکت فناور و دانش‌بنیان در گفت‌وگو با روی‌خط اظهار کرد: فعالیت این شرکت در حوزه تولید سامانه‌های هوشمند ضدسرما و گرمازدگی باغات و همچنین ساماندهی پایش و کنترل انرژی است که از سال ۹۶ آغاز شده است.

وی با اشاره به نقش پارک‌ها به‌عنوان بستری مهم برای رشد اقتصادی کشور و استان، تصریح کرد: «این شرکت سالانه بیش از ۱۰۰ دستگاه از مدل‌های مختلف ضدسرمازدگی باغات را تولید می‌کند و در تلاش است با توسعه محیط کارگاهی -که از دغدغه‌های اصلی شرکت‌های مستقر در پارک است- میزان تولید خود را به ۱۰۰۰ دستگاه در سال برساند.»

عباس‌نژاد با بیان اینکه در این شرکت ۱۲ نفر به‌صورت تمام‌وقت و پاره‌وقت مشغول به کار هستند، خاطرنشان کرد: «پارک‌های علم و فناوری با ایجاد شرایط و محیط مناسب برای فعالیت‌های فناورانه، نقشی بسیار برجسته در توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و اشتغال‌زایی دارند. خوشبختانه پارک علم و فناوری استان نیز در انجام مأموریت خود در حوزه حمایت از شرکت‌ها و واحدهای فناور دانش‌بنیان موفق عمل کرده است.»

مدیرعامل این شرکت فناور، عمده‌ترین مشکل شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور استان را اخذ پروانه بهره‌برداری عنوان کرد و افزود: «اکثر واحدهای فعال در پارک تنها با جواز تأسیس مشغول کار هستند و در فهرست واحدهای مجوزدار برای صدور پروانه بهره‌برداری، جایگاهی برای بخش فناوری و پارک‌ها در نظر گرفته نشده است. این در حالی است که قانون، کرسی مشخصی برای اتحادیه‌های صنفی تعیین کرده، اما سازمان صنعت، معدن و تجارت استان در این زمینه کوتاهی عمده‌ای نشان داده و عملاً همه واحدهای مستقر در پارک را با مشکل و حتی خطر انحلال مواجه کرده است.»

عباس‌نژاد یادآور شد: «متأسفانه سهم استان ما به دلیل ضعف ساختار مدیریتی در جذب فناوری‌های پیشرفته و مکانیزاسیون نوین، از سال ۹۴ تاکنون کمتر از ۲۰ دستگاه بوده، در حالی که در همین بازه زمانی برای استان آذربایجان‌شرقی بیش از ۲۵۰ دستگاه تولید و ارسال کرده‌ایم.»

وی در خصوص وضعیت صادرات محصولات شرکت به خارج از کشور نیز تأکید کرد: «در شرایطی که واحدهای تولیدی به دلیل مقررات و ضوابط بی‌پایه از دریافت پروانه بهره‌برداری محروم هستند، صحبت از صادرات معنایی ندارد؛ چرا که نخستین شرط صادرات، دارا بودن پروانه بهره‌برداری است.»

این مدیر فناور با اشاره به دغدغه دریافت استانداردهای لازم گفت: «این شرکت در طول فعالیت خود توانسته است استانداردهای متعددی نظیر ISO 9001، ISO 45001 و استاندارد برینک ISO 10668 را متناسب با نیاز بازار هدف کسب کند و هماکنون برای دریافت استاندارد CE به منظور تسهیل صادرات تلاش می‌کند.»

جلالی، یک تولیدکننده خازن صنعتی نیز با بیان اینکه محصولات تولیدی آنها در ارومیه بدون مشابه خارجی و ۹۰ درصد ایرانی است، تصریح کرد: «با افزایش تولید و صادرات، توانایی گسترش واحدهای تولیدی و در نتیجه، اشتغال‌زایی بیشتری فراهم خواهد شد.»

وی با تأکید بر نقش مهم پارک‌ها در تولید و اشتغال اظهار داشت: «تسریع در صدور پروانه بهره‌برداری، تخصیص فضای بیشتر و توسعه زیرساخت‌های پارک‌ها به‌ویژه پارک علم و فناوری استان، می‌تواند در افزایش تولید و ایجاد بازارهای فروش برای شرکت‌های دانش‌بنیان تأثیرگذار باشد.»

این تولیدکننده با مقایسه نسل‌های مختلف خازن‌ها خاطرنشان کرد: «خازن‌های نسل قدیم معایبی همچون افزایش تلفات انرژی داشتند، در حالی که خازن‌های نسل جدید نه تنها تلفات ندارند، بلکه تا ۱۵ درصد از اتلاف انرژی نیز جلوگیری می‌کنند.»

وی با اشاره به حرکت جهانی به سمت اقتصاد دانش‌بنیان گفت: «محصولات این شرکت دانش‌بنیان علاوه بر فروش در سراسر کشور، به بازارهای خارجی از جمله گرجستان، ترکیه و آذربایجان نیز صادر می‌شود.»

جلالی در پایان افزود: «حمایت‌های دولت و بخش خصوصی از شرکت‌های دانش‌بنیان باید افزایش یابد تا با توسعه تولید و صادرات، به رشد اقتصادی مطلوب در استان دست یابیم.»

حمایت‌ها از شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور توسط پارک انجام می‌شود

رئیس پارک علم و فناوری آذربایجان‌غربی نیز در ادامه گفت: «کمبود فضا و مکان از مشکلات اصلی پارک علم و فناوری استان است که در حال حاضر در حال رایزنی با مقامات استانی و وزارتخانه مربوطه برای رفع این مشکل هستیم.»

حسن حیدری خاطرنشان کرد: «راه‌حل اصلی پارک علم و فناوری استان برای توسعه فضا، نخست، اخذ مجوز برای جذب سرمایه‌گذاران جهت توسعه فضای فیزیکی و سپس اجاره آن به شرکت‌ها و دوم، واگذاری زمین به خود شرکت‌هاست. تاکنون به ۷ واحد دانش‌بنیان زمین واگذار شده و این واحدها در حال ساخت مکان مورد نیاز برای استقرار هستند.»

وی در خصوص حمایت‌های مالی پارک از شرکت‌های مستقر نیز یادآور شد: «۳۰ درصد از بودجه مصوب پارک به صورت کمک‌های کم‌بهره در اختیار شرکت‌ها قرار می‌گیرد که سال گذشته مبلغ ۷ میلیارد تومان از این محل به شرکت‌ها تسهیلات پرداخت شد.»

رئیس پارک علم و فناوری آذربایجان‌غربی ادامه داد: «برگزاری نمایشگاه‌ها و دوره‌های تخصصی، همراه با ارائه مشاوره‌های حقوقی، از دیگر حمایت‌های مالی پارک است که سال گذشته حدود یک میلیارد تومان برای آن هزینه شد.»

وی با اشاره به مشکل وثیقه برای وام‌های کلان اظهار کرد: «صندوق پژوهش و فناوری به عنوان یک صندوق غیردولتی، وام‌های بزرگ‌تری در اختیار شرکت‌ها قرار می‌دهد و مشکلات مالی آنان را رفع می‌کند. خوشبختانه تاکنون ۸۰ درصد از وام‌های اعطاشده به شرکت‌های فناور تحت حمایت پارک، در مسیر درست و هدفمند سرمایه‌گذاری شده است.»

حیدری با بیان اینکه پارک باید به مرجعی برای معرفی شرکت‌های فناور به واحدهای صنعتی دارای مشکل تبدیل شود، تصریح کرد: «در طول یک سال گذشته، چند واحد صنعتی برای رفع مشکلات خود به پارک مراجعه کردند. پارک نیز چند شرکت فناور و دانش‌بنیان را برای عقد قرارداد به آن‌ها معرفی کرد و هم‌اکنون این همکاری‌ها ادامه دارد.»

وی تأکید کرد: «هیچ اولویت‌بندی خاصی در حمایت یا جذب شرکت‌ها وجود ندارد و هر شرکتی که محصول یا ایده فناورانه قابل قبولی ارائه دهد، تحت حمایت پارک قرار خواهد گرفت.»

حسن حیدری در ادامه آمارهایی را ارائه کرد: «شرکت‌های مستقر در پارک در سال گذشته، ۷۳ درصد رشد فروش سالانه داشتند و در مجموع بیش از ۲ میلیارد و ۹۳۹ میلیون ریال فروش ثبت کردند.»

وی افزود: «همچنین صادرات شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان استان در سال گذشته، در مجموع ۳۳ هزار و ۹۵۰ دلار و شامل بیش از ۵۰ قلم محصول بود.»

رئیس پارک علم و فناوری استان در خصوص چالش پروانه بهره‌برداری اظهار داشت: «اخذ این پروانه از ادارات صنعت، معدن و تجارت و سازمان غذا و دارو، به دلیل برخی محدودیت‌ها، بسیاری از شرکت‌ها را با مشکل مواجه کرده که در حال رایزنی برای رفع این موانع هستیم.»

وی در مورد موضوع استاندارد نیز گفت: «کسب استاندارد فرآیندی دشوار است و برای یک شرکت دانش‌بنیان نوپا، طی تمام مراحل آن سخت خواهد بود. به همین دلیل، به‌صورت موقت، نشان «دانش‌نماد» توسط اداره کل استاندارد به شرکت‌ها اعطا می‌شود تا بتوانند محصول خود را به بازار عرضه کنند. این شرکت‌ها مهلت دارند در بازه زمانی مشخصی، تمام مراحل دریافت نشان استاندارد کامل را طی کنند و سپس به بازارهای جهانی وارد شوند.»

اعطای نشان «دانش‌نماد» به شرکت‌های دانش‌بنیان

وحید موسی‌پور، مدیرکل استاندارد آذربایجان‌غربی، در گفت‌وگو با ایسنا افزود: «یکی از چالش‌های مهم شرکت‌های دانش‌بنیان برای تولید و عرضه محصول، دریافت نشان استاندارد است که پروسه‌ای پیچیده و زمان‌بر دارد.»

وی تصریح کرد: «کسب این نشان برای حضور در بازارهای داخلی و جهانی بسیار حیاتی است. متأسفانه برخی شرکت‌ها به دلیل سختی‌های این فرآیند، کشور را ترک می‌کنند. بنابراین، سازمان استاندارد برای حل مشکل شرکت‌های دانش‌بنیان، نشان «دانش‌نماد» را به آن‌ها اعطا می‌کند تا مشکل عرضه اولیه محصولات رفع شود.»

موسی‌پور با اشاره به حرکت اقتصاد جهانی به سمت دانش‌بنیان‌ها خاطرنشان کرد: «افزایش تعداد این شرکت‌ها در استان ضروری است. اداره کل استاندارد این ظرفیت را دارد که در صورت آمادگی، نشان «دانش‌نماد» را به تمامی واحدهای واجد شرایط اعطا کند.»

در سال‌های اخیر شاهد رشد و گسترش پارک علم و فناوری آذربایجان‌غربی بوده‌ایم که موجب رشد فناوری‌های نو و تسریع در تبدیل ایده به محصول شده است. اگرچه تا شرایط مطلوب فاصله زیادی وجود دارد، اما اقدامات مؤثری در مسیر توسعه شرکت‌های مستقر در پارک انجام شده است.

امروز، اقتصاد دانش‌بنیان محور توسعه است و دیپلماسی علم و فناوری، قدرتمندترین زبان گفت‌وگوی بین‌المللی. برای تحقق این امر، باید بر توسعه پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد تمرکز کرد؛ راهبردی که به طور مستقیم تولید و صادرات را متحول می‌کند.